هندسهٔ میرزا جعفرخان معمارباشی

سیمرغنامه
Simurghnameh

مشخصات اثر

تاریخ: ۱۹۱۴ میلادی
سلسله:قاجاریان
موضوع:هندسه
مجموعه‌دار:صفا نیازمند
نویسنده:میرزا جعفرخان معمارباشی
توضیحات:

کتاب به خط مؤلف است و در دفتری خط‌دار و آماده با سه‌رنگ مداد نوشته شده است:

متن اصلی با مداد سیاه، عنوان فصلها با رنگ آبی و تیتر موضوعات با رنگ قرمز. کتاب مصور است و ترسیمات با مداد و جوهر به رنگهای مختلف انجام شده است. شکلها در هر فصل از ابتدا شماره‌گذاری شده‌اند.

تاریخ نگارش: ۱۳۳۳ قمری معادل با ۱۲۹۴ شمسی و ۱۹۱۵ میلادی (با استناد به تاریخ تولد و وفات مندرج در مقالۀ شیده لالمی در تارنمای مرکز دائرة المعارف بزرگ اسلامی، مؤلف هنگام نگارش متن ۵۵ سال (شمسی) داشته و حدوداً ۱۸ سال شمسی پس از آن در قید حیات بوده است.)

صفحات دارای شمارۀ صفحه و رکابه است. ابعاد جلد: ۱۱۸ در ۱۸۲ میلی‌متر جلد مقوایی با روکش چرم نازک مشکی در پشت جلد برچسبی به زبان فرانسه وجود دارد: IMPRIMERIE PAPETERIE, RELIURE „PHAROS‟ TEHERAN (PERSE) (ترجمه: چاپخانه، نوشت‌افزارفروشی و صحافی فاروس، تهران، ایران) دفترهای دستنویس دیگری با برچسب مشابه مربوط به همین سال‌ها در آرشیوهای نسخ خطی یافت می‌شود.

ضخامت عطف: ۲۹ میلی‌متر عطف دارای چهار بخش با ۱۰ خط عرضی دوتایی است.

تعداد صفحات: ۲۹۸ صفحۀ شماره‌دار. علاوه بر سه صفحه آستربدرقه در ابتدا و انتها، سه صفحه در ابتدا و دو صفحه در انتها سفید رها شده. ضمناً نویسنده برخی قسمتها را برای تکمیل در آینده سفید رها کرده است.

به استناد متن کتاب قرار بوده این کتاب یک حل‌المسائل هم داشته باشد (اشارۀ صفحۀ ۱۵). نسخه پاکنویس است و برخی جملات بعداً در حاشیه اضافه شده‌اند. کتاب در قالب پنج مقاله تنظیم شده است:

مقالۀ اول: مساحت / مقالۀ دوم: برآورد و بازدید / مقالۀ سوم: زدن ادوار / مقالۀ چهارم: ساختن رسمی / مقالۀ پنجم: گره‌سازی

ابعاد کاغذ: ۱۱۶ در ۱۷۹ میلی‌متر

ابعاد متن: ۹۲ در ۱۴۳ میلی‌متر ۱۵ سطر در هر صفحه

حاشیه‌های متن (متغیر): حاشیۀ بالا: ۲۲ میلی‌متر حاشیۀ پایین: ۱۲ میلی‌متر تا عطف: ۱۱ میلی‌متر تا لبه بیرونی: ۱۸ میلی‌متر صفحۀ آخر بزرگتر است و سه بار تا خورده و باز می‌شود و شش قسمت دارد. عرض آن در بالا ۲۹۳ میلی‌متر و در پایین ۲۹۱ میلی‌متر و طول آن در سمت راست ۳۱۴ میلی‌متر و در چپ ۳۱۵ میلی‌متر است.

پایین صفحه نوشته شده: «س ۱۵» (شکل شمارۀ ۱۵) و پشت کاغذ با مداد قرمز نوشته شده: «مقالۀ چهارم» کاغذ در بخش پایین سمت راست واترمارک برجسته به صورت آینه‌ای و بالا پایین دارد که نام و لوگوی شرکت تولیدکنندۀ کاغذ را دربر دارد: АКЦ.ОБЩ КЮММЕНЕ شرکت سهامی کومنه. این شرکت در سال ۱۸۷۲ تأسیس شده و در صنایع چوب و تولید پالپ کاغذ فعال بوده است. کتاب میرزا جعفرخان در سال ۱۹۱۵ میلادی کتابت شده. آرم این شرکت که امروزه UPM نامیده می‌شود مشابه لوگوی مندرج در واترمارک است.